Kastamonu Ağzı Sözlüğü, Kastamou 'ya dair ne varsa burada

garadeniz

Durum: 182 - 6 - 0 - 0 - 10.11.2018 20:12

Puan: 1754 - Şelloğcu

10 ay önce kayıt oldu. 1.Ced Yazguç.

Henüz bio girmemiş.
  • /
  • 10

gıydıvanın kızları

inebolu'nun taşburun köyüne ait bir türküdür zira taşburun köyünün eski adı kıyıdivan, yerel söyleyişiyle gıydivan'dır. çoğu kişi gıydıva şeklinde anlar tabi.

taşburun köyünün daha daha önceki adları da gilirye ve esmerizo imiş bu arada.

ekin uzunlar

baba tarafından arnavut, anne tarafından trabzon-çaykaralı olan ve karadeniz müzikleri yapan genç bir sanatçı.
kendisini taa kemençeci olarak yeni yeni görünmeye başladığı zamanlardan beri takip ederim ve giderek üstüne koydu, başarısını katladı.
son çalışması olan son bir kez adlı şarkısı da inanılmaz güzel ve youtube'da an itibariyle 13 milyondan fazla görüntülenmiş durumda,

ölmeden kastamonu topraklarından da yerel kültürümüzü ulusal hatta uluslararası çapta işleyebilecek şarkıcılar çıktığını görsem daha ne isterdim... 10-15 sene önce dalga geçilen kemençe bugün her tarafta satılan ve kursları verilen bir enstrümana dönüştüyse bu en başta elbette kazım koyuncu olmak üzere ekin gibilerin sayesindedir.

uşak

karadeniz ağızlarında çocuk, genç anlamlarında kullanılan kelime. bir de bunun uşak devşek şeklinde ikileme hali vardır.

kargı

çorum'un bir ilçesi.

ancak hem iklim, hem kültür, hem ağız özellikleri bakımından kastamonu'ya daha çok benzeyen nam-ı diğer küçük tosya.

gıcı

çam kozalağının yöremizdeki adı. bazı ilçelerde gozak diyen de vardır ama bizim için her zaman gıcıdır adı.

ormanlarda yaz ortası yerleri kaplayan gıcılar önce peştemallere ardından da çuvallara doldurulur, soba yakmak için yıl boyu kullanılmak üzere evlere taşınır. köylü insanın en zorlu uğraşlarından biri de gıcı toplamadır.

azdavay

kastamonu'nun vahşi doğasının en güzel gözlenebileceği iki ilçeden biri. diğeri de hemen yanı başındaki (bkz:pınarbaşı) ilçesi.

(bkz:devrekani çayı)'nın (bkz:yaralıgöz) eteklerinden başlayıp cide'de karadeniz'e döküldüğü sahile kadar, geçmek zorunda olduğu en zorlu ve dağlık arazi azdavay-pınarbaşı hattıdır. bu nedenle dağ-orman-dere üçgeninde muhteşem güzellikler görmek için gidilesi yerlerden biri de azdavay.
bu yaz tatili için planlarım arasında.

peştemal

genellikle kadınların, bahçe ya da ev işleri yaparken kıyafetleri kirlenmesin diye bellerine taktıkları örtü.

peştemaller bu pratik kullanım dışında kültürel anlamda da önemli materyallerdir. örneğin peştemalin rengi ve deseninden, peştemal sahibinin hangi ilçeden olduğu bile bilinirmiş eskiden.
karadeniz sahilinde kastamonu-inebolu ile trabzon-akçaabat arasında kalan kısımda peştemaller kırmızı beyaz ve düz çizgili olur.
inebolu'nun batısında ve akçaabat'ın doğusunda kalan kısımlarda ise peştemaller daha farklı renklerde olur.
kastamonu'da peştemal günümüzde sadece orta yaş ve üstü kadınların kullandığı bir ürün halinde. yöresel olarak ise sadece (bkz:azdavay) kadınları günlük hayatın her anına taşıyorlar peştemali.

banduma

çocukken hiç sevmediğim ve ağır bulduğum, büyüdükçe tadına vardığım yiyecek. eskiden ailemin zorlamasıyla birkaç tane yerdim, şimdi ise banduma yarışına katılıyorum herkes gibi.*

hatırlı misafire ibi etiyle yapılır, genelde ise tavuk eti kullanılır.

gübürgalduran

(bkz:mantar ekmeği) için en çok tercih edilen mantarlardan biri. gübürgalduran mantarı ile yapılan mantar ekmekleri, gannuca mantarı ile yapılanlara göre biraz daha kuru olur.

mantar ekmeği

kastamonu'nun özellikle karadeniz sahil şeridinde çokça yapılan bir hamur işi.

dairesel formda açılmış bir yufka içine, ince ince kıyılıp soğan ve baharatla terbiye edilmiş mantar konması ve bu kızartılmasıyla yapılır. şahsen et ekmeğinden çok daha lezizdir ve mantar olarak da (bkz:kanlıca mantarı)* ya da (bkz:yeryaran mantarı)* tercih edilir.

internette mantar ekmeğine ilişkin pek fazla veri yok gerçi, acaba 'mantar ekmeği diye bir şey bilinmez bizde' diyen birileri de var mı buralarda diye düştü aklıma şimdi.

etli ekmek

anadolu'nun pek çok yerinde gözleme olarak bilinen ve kabaca dairesel yufka içine konarak kızartılan malzemelerin kastamonu'daki adıdır etli ekmek.

konya'daki etli ekmek ile alakası pek yoktur ve anadolu yörüklerinin (özellikle denizli ve manisa çevresi yörüklerinin) benzer hamur işlerini andırır.

aslına bakılırsa bizde buna etli ekmek de denmez, et ekmeği denir. hatta yufka içine konan malzeme neyse onun ekmeği adını alır. örneğin;
(bkz:pata ekmeği)
(bkz:mantar ekmeği)
(bkz:kesük ekmeği)
(bkz:yoğurt ekmeği)
(bkz:ıspanak ekmeği) gibi.

en meşhur olanı etli olan olduğu için genel bir ad gibi etli ekmek olarak tanıtılıyor kastamonu dışına. halbuki mantar ekmeği varken et ekmeği nasıl daha çok sevilir, anlamak mümkün değil.

son olarak da bu et ekmeğini köylerde falan sıkça yaparlar ama kastamonu'da yöresel lezzet tatmak isteyenler için yapan restoranlar da var. bu restoranların biri salaş, biri daha lüks olan 2 tanesinde yedim ama hiç birinde evdeki tadı bulamadım. genellikle kıtır kıtır denecek kadar sert bir ekmek ve büyük bir formda yapılıyor. tatmamış olanlara tavsiyem, restoranlarda değil bir aile evinde yiyin bunu.

canoğlu pastaneleri

kastamonu'nun en meşhur pastane zinciri (gerçi toplam 2 şubesi var bildiğim kadarıyla ama).
il dışından gelen misafirleri götürecek yer arayınca akla ilk gelen yerlerden biridir.

20 nisan 2018 ılgaz'a kar yağması

aynı zamanda yüksek rakımlı pek çok köyde ağaçların çiçeklerini de dondurmuş ve hobi bahçeciliğinden, meyvecilikten istikrah ettirmiştir.

her şeyini seviyorum kastamonu'nun, ilkbahar geç donları hariç.

nasrullah camii

kastamonu'nun en meşhur camii.

şehrin nabzı, asırlardır bu camii ve etrafındaki meydanda atmaktadır. şadırvanındaki sudan içenlerin 7 yıl içinde kastamonu'ya bir daha yolunun düşeceğine inanılır.

inebolu denk kayığı

vatan kurtaran kayıktır.

inebolu belediyesi

turizm alanında güzel çalışmalar yapan belediye.

ama geriş tepesinde herhangi bir çalışma yapmamasını eksiklik olarak görüyorum. derede yapılan ıslah çalışması ise başarılıdır.

kambur köprü

aslı itibariyle 3 gözlü, estetik bir köprü iken 1940'lı yıllarda arabaların yaygınlaşmasına bağlı olarak araba yollarının açılması kapsamında bir kemeri yıkılmıştır.

genelde çok eleştirilir bu bir kemerinin yıkılması ancak bana hep şimdiki hali çok daha özgün ve çok daha şahsiyetli görünmüştür.

ılgaz dağları büyük hacet tepesi

hacettepe üniversitesi'ne de ismini vermiş olan kastamonu'nun yüce dağı.

gavur doruk

inebolu halkının vaktiyle geriş tepesine verdiği isim.

inebolu merkezini ayıran çayın iki tarafında iki büyük tepe vardır: geriş tepesi ve islam tepesi.
geriş tepesi, üzerinde bugün ne yazık ki sadece temel taşları ve kuyuları kalmış ve restore edileceğe de benzemeyen büyük bir manastır ve eteklerinde de sahile kadar rum köyleri bulunduğundan gavur doruk adıyla anılmıştır. tam karşısındaki islam tepesi adıyla bilinen tepeye de islam doruk demişlerdir.

inebolu meslek yüksekoluku mezuniyet klibi

deniz kenarında video çekip denizi bir kez bile göstermemeyi başarmış azimli grubun çalışması.

ortaya çıkan işe komik hatta varoş bile denebilir ama youtube denen ortamı kullanabilmeleriyle takdirimi kazandılar. vaktiyle ekşi'de de gündem olmuştu da inebolu'nun ismi duyulmuştu azıcık.
  • /
  • 10

rota 37

bir youtube kanalı. kastamonu ile ilgili derin bir videolar serisi çekmişler.

bölüm-1


bölüm-2


bölüm-3

beypazarı

ankara'nın başarılı bir safranbolu taklidi olan ilçesi. başta türkiye'nin ihtiyacının yarısını karşıladıkları havuç olmak üzere çok çeşitli bir tarımsal üretime de sahiptir. yalnız bu özelliği ilçeyi demografik bakımdan karman çorman bir hale getirmiştir. mevsimlik işçi olarak gelip kalıcı olarak yerleşen ve çoğu başka iş alanlarına dağılmış kürtlerden mürekkep bir mahallesi var örneğin. yine urfalı, mardinli mevsimlik işçilere 5 bin de suriyeli eklendi son yıllarda. hendek olaylarında ilçe karışınca bir ara telaferli türkmenler de gelip gitti. eğitimsiz, dilencilik ve çeşitli suçlara meyleden bu insanlar turisti rahatsız ediyor, tarımla turizmi bir arada götüremez oluyor ilçe. mansur yavaş sonrası 10 yılın belediye başkanlarının başarısızlığı, esnafın doygunluğu da etkili tabii bu imaj kaybında. yine de ankara ve çevresinde yaşıyorsanız gezin derim ben.

gezilecek yerler: http://www.beypazari.bel.tr/rehber-3-nerede-gezilir-.html

99'dan sonraki dönüşümün nasıl gerçekleştiğini anlatan video:

Toplam entry sayısı: 182

zarbana

inebolu özlüce köyünün eski ve halk arasında kullanılan adı.
karacehennemboğazı deresinin denize döküldüğü alanda ve vadi boyunca yamaçlarda kurulmuştur.

gedos

abana'nın yeşilyuva köyünün eski ve halk arasında kullanılan adı.

karadeniz sahiline yakın, yeşillikler içinde harika bir yerdir.

sopphrabessy

sözlüğün en yaratıcı nicklerinden birine sahip yazar.

kastamonulu şarkıcılar

itiraf etmek gerekir ki pek çoğu kastamonu insanının bile dinlemediği, sönük ve dinlenesi olmayan tuhaf türküler söyleyen şarkıcılardır.

kastamonu'nun en büyük eksiklerinden biri de budur; kültürünü yaşatıp güncelleştirememiştir. bundan çok değil 20 yıl kadar önce kemençe de köylerinden kopup gelenlerin kendi içinde dinlediği ve rivriv diye alaya alınan bir enstrümandı ve karadeniz müziği de ismail türüt gibilerin temsil ettiği yöresel bir müzikti.

ancak gelinen noktada kazım koyuncu, selçuk balcı, apolas lermi, zeynep başkan, nikos mihailidis, volkan konak, salih yılmaz, koliva, imera gibi bir sürü kişi ya da grup sayesinde ünü türkiye'yi aşan bir müzik tarzı haline geldi. selçuk bağcı'nın kemençeyle söylediği şarkıların youtube'da izlenme sayısı 100milyonu geçkin ve altında her milletten dinleyicinin tebrikleri var.
buna benzer kastamonu'ya ait bir değerimiz var mı ya da aynını bir kastamonulu şarkıcı için hayal edebiliyor muyuz? kendi adıma hayal bile edemiyorum.

çocuklarına kemençe çalmayı öğreten doğu karadenizliler ve kemanenin ne olduğunu bilmeyen kastamonulular,
horon oynamayı çocukken öğrenen doğu karadenizliler ve ankara müzikleriyle iç anadolu oyunları oynamayı maharet sayan kastamonulular.

kastamonu'nun kültürel gelişimini ankara ve tüm o iç anadolu kültüründen kaçabildiğimiz kadar uzağa kaçmakta görüyorum şahsen.

abana

osmanlı döneminde kastamonu vilayeti merkez sancağının inebolu kazasına bağlı 3 nahiyeden biri. o dönemde bozkurt henüz pazaryeri adında bir köy olduğundan bozkurt'un tüm köyleri de abana'ya bağlıdır.
abana'nın bu dönemdeki yer adları şöyle:

aşağı abana
altıkulaç
anbarcılar
ayvat
aye
ibrahim
elma çukuru
orta sökü
uzun ömer
otay (bugün oday)
ulu
ızmana
ığrava
ilişi
bağçe
bayramgazi
pazaryeri (bugünkü bozkurt ilçe merkezi)
hacıhasan
hamza göynük
darsu
sakızcılar
sinciros
şeyhçoban (halen şeyhşaban hatta şıkşaban diye bilinen köy sanırım)
sınarcık
dursun
toza (bugünkü konakören mahallesi)
zırma
zalama
arza
aliçelebi
kızılcaelma
kadıyusuf
kozcuğaz
keti
gedos
gerdiç
kestanesökü
keşlik
gelevye
güde
kürt (bu ilginç)
köseali
gülmet
günvakti
göynükler
giregöz
maça (halkın macar köyü dediği yer sanırım)
mahmud
mamure
mimir
narba
namazgah
niyerze
yaylas
yemeni
yukarı abana
yukarı ilişi
yukarı güde
yukarı heni
yunarı

abana'da da tüm karadeniz'de olduğu gibi rumca isimler egemen ve değişen de çok. bu nedenle köyünden mahallesinden bilenlerin de eklemesi gerekenler var.

abana ile ilgili http://www.abanagazetesi.net/manset/abananin-bucak-ve-ilcelikleri/ adresinde oldukça zengin bilgiler var. okunmaya değer.

bu arada abana adı bile türkçe olmadığı gerekçesiyle değiştirilmiş vaktiyle. “abana” adı 1963’te “altınyaka” olarak değiştirildi. belediye başkanı fahri yazgan‘ın (1916) çabasıyla danıştay‘a “dava” açılarak 1965’te “abana” adı geri alındı.

yaralıgöz

kastamonu'nun iki zirvesinden karadeniz tarafında olanı.

gün içinde sık sık sise dumana karışıp gözlerden saklansa da yemyeşil çam ormanları arasında her zaman olanca heybetiyle durur.

eski zamanlarda karadeniz'in iki kıyısındaki inebolu ve kırım arasında gemicilik yapanlar, denizden baktıklarında yaralıgöz gözden kaybolduktan sonra kırım dağlarının seçildiğini anlatırlarmış.

kastamonu'da cinsel istismara uğrayan çocuk

melis alphan'ın hürriyet'te yayınlanan haberine göre, öğrenim gördüğü imam hatip'teki görevlinin cinsel istismarına maruz kalmış çocuktur.

annenin tüm çabalarına rağmen bu sapık serbest kalmıştır ve aramızda dolaşmakta, belki de başka çocukları da istismar etmektedir. çocukları kucağına alıp sevdiğini gören veliler olmuştur ancak türk halkının bu tip davranışları normal görmesi nedeniyle kimse 'sen benim çocuğumu nasıl kucağına alıp öpersin' dememesi yüzünden cesaret bulmuştur.

konu hakkında duyum alanların göz ardı etmemesi gereken bir faciadır.

https://twitter.com/melisalphan/status/959558119083962368

türkmenistan

oğuz türkçesi konuşan 3 ülkeden biri. diğerleri de türkiye türkçesi ve azerbaycan türkçesidir.

kazak, kırgız, özbek gibi türk dilleri kıpçak türkçesine dahil olduğu için anlamak zordur ama azerbaycan ve türkmenistan türkçeleri oğuz dil grubuna girdiğinden çok kolay anlaşılabilir.

şurada çoban oğlan adlı harika bir türkmen şarkısı var,
örnek olarak kalsın: https://www.youtube.com/watch?v=2CIJQptugoc)

sinop

karadeniz'in ortasına, ege'nin bir sahil kasabası yerleştirilse nasıl olurdu sorusunun cevabı.
türkeli, ayancık, gerze ve sinop merkez ilçeleri deniz kenarında bulunur. boyabat, durağan, dikmen, saraydüzü ve erfelek ilçeleri ise denizden içeride kurulmuştur. sinop kültürü, kastamonu ve samsun kültürünün sentezi gibidir. boyabat ve durağan ilçeleri kastamonu'ya benzerken; sahil ilçeleri samsun'u andırır.
şehir merkezi ve gerze ilçesindeki çağdaş ve modern kesim, 1923'te şehirden gönderilen rumların yerine getirilen selanik göçmenlerinin torunlarıdır.

evrenye

inebolu ile abana ilçelerinin ortasında, devrekani yaylalarından gelen evrenye deresinin denize döküldüğü alanda ve dere boyunca vadi yamaçlarında kurulmuş inanılmaz güzellikte bir karadeniz sahil köyü.

anadolu'nun en güzel 13 köyünden biri seçilmiş olan evrenye, aynı zamanda dağlarında bolca yetişen evrenye kestanesine de adını vermiştir. halkı asırlardır denizcilikle uğraşmış ve denizle içli dışlı olmuş olan köy, son dönemde istanbul'a büyük göç vermiştir.
bıçaklarıyla ünlü teknüz köyü de evrenye'nin hemen güneyindedir.
ismi, köy adlarının türkçeleştirilmesi kapsamında gemiciler olarak değiştirilmiştir ancak gemiciler ismini köylüsü bile kabul etmemekte ve köy asırlardır olduğu gibi, bugün de evrenye olarak anılmaktadır.
Henüz takip ettiği biri yok.
Henüz takip eden biri yok.

Gizlilik Politikası | Kullanım Koşulları | İletişim/Reklam | Spor
Takip et!
| | | | | | | | |